Kentsel Dönüşümde Ev Sahiplerini Rahatlatacak 25 Cevap

Başvuru ve Sürecin Başlangıcı

1. Kentsel dönüşüm süreci nasıl başlar?
   Kentsel dönüşüm süreci, yapı maliklerinden birinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya lisanslı bir kuruluşa başvurarak risk tespiti yaptırmasıyla başlar. Başvuru sonrası yetkili ekiplerce teknik inceleme yapılır ve binanın taşıyıcı sistemine ilişkin ölçümler alınır. Rapor riskli çıkarsa süreç resmen başlar ve idari bildirimler yapılır.
2. Riskli bina tespiti için nereye başvurulur?
   Yetkili lisanslı kuruluşlara veya bakanlığın belirlediği risk tespit firmalarına başvuru yapılabilir. Riskli yapı tespiti başvurusu sırasında tapu, adres ve iletişim bilgileri gibi temel belgeler talep edilir. İnceleme sonunda düzenlenen teknik rapor, ilgili idareye bildirilir.
3. Kaç senelik ev kentsel dönüşüme girer?
   Yaş kriteri değil, yapı güvenliği önemlidir. 5 yıllık bir bina da riskli çıkabilir; 50 yıllık bir bina da sağlam olabilir. Nihai karar, lisanslı kuruluşların yapacağı teknik analiz ve test sonuçlarına göre verilir.
4. Binamız riskli çıkarsa ne olur?
   Tapuya “riskli yapı” şerhi düşülür ve 60 gün içinde yıkım süreci başlar. Bu süre içinde tahliye ve yıkıma hazırlık işlemleri planlanır. Yıkım sonrası yeni proje ve sözleşme süreci için maliklerle yol haritası oluşturulur.

Kentsel Dönüşüm Kaç Yıllık Binaları Kapsıyor?

Karar Alma Süreci

5. Kentsel dönüşüm için kaç kişinin onayı gerekir?
   Maliklerin 3’te 2’sinin arsa payı oranında onay vermesi gerekir. Bu çoğunluk sağlandığında alınan karar, kanunen tüm malikleri bağlar. Karar ve tutanaklar resmi olarak tebliğ edilerek süreç ilerletilir.
6. Kentsel dönüşümde bir kişi imza atmazsa ne olur?
   3’te 2 çoğunluk sağlandığında imza atmayan hissedarların hisseleri açık artırma ile satılabilir. Satıştan elde edilen bedel, pay sahibi adına işlem görür. Böylece projede tıkanıklık oluşmadan süreç devam eder.
7. Kentsel dönüşümde bir kişi itiraz ederse ne olur?
   İtirazlar, idari yargı yoluyla çözümlenebilir. Ancak çoğunluk kararı esas alınır ve süreç durmaz. Mahkeme aksi yönde karar verirse süreç o karara göre güncellenir.
8. Evde birden fazla hissedar varsa nasıl karar verilir?
   Her hissedar arsa payı oranında temsil edilir. Kararlar bu oranlara göre alınır ve tutanak altına alınır. Gerekirse temsil yetkisi bir kişide toplanarak süreç hızlandırılabilir.
9. Ortaklar arasında anlaşmazlık çıkarsa nasıl çözülür?
   Anlaşmazlık arabuluculukla veya son çare olarak mahkemeyle çözülebilir. Arabuluculuk, süreci hızlandırır ve masrafları azaltır. Uyuşmazlık hukuki boyuta taşınırsa mahkeme kararları bağlayıcıdır.

Haklar ve Yükümlülükler

10. Kentsel dönüşümde ev sahiplerinin hakları nelerdir?
    Yeni daire alma, kira yardımı, taşınma desteği ve müteahhitle sözleşme yapma hakları vardır. Ayrıca arsa payı oranına uygun hak ediş ve itiraz hakları da mevcuttur. Tüm bu haklar mevzuat ve sözleşmelerle güvence altındadır.
11. Kiracıyım, yaşadığım bina dönüşüme girerse haklarım nedir?
    Kiracılara da taşınma yardımı verilir ancak mülkiyet hakkı ev sahibine aittir. Tahliye süreci resmi tebligatla başlar ve belirlenen sürede taşınılması gerekir. Kiracılar, kira desteklerinden yararlanmak için başvuru yapabilir.
12. Kendi evi kentsel dönüşüme giren ev sahibi kiracıyı çıkarabilir mi?
    Evet, riskli yapı ilanından sonra evin tahliyesi yasal zorunluluktur. Tahliye tebligatı yapıldıktan sonra belirlenen süre içinde boşaltma işlemi tamamlanır. Bu süreçte kiracıya tanınan destek ve haklar uygulanır.
13. Kentsel dönüşümde evden çıkma süresi ne kadardır?
    Riskli yapı kararı sonrası tebligatla birlikte en fazla 60 gün içinde bina boşaltılmalıdır. Gerekli hallerde idare ek süre değerlendirmesi yapabilir. Süreler aşılırsa idari yaptırımlar ve zorla tahliye gündeme gelebilir.

Sözleşme ve Müteahhit Süreci

14. Kat karşılığı sözleşme yaparken nelere dikkat etmeliyim?
    Arsa payı oranı, teslim süresi, cezai şartlar, inşaat kalitesi ve noter onayı dikkatle incelenmelidir. Teknik şartname, malzeme standartları ve garanti süreleri sözleşmede açık olmalıdır. Sözleşmenin bir avukat tarafından kontrol edilmesi önerilir.
15. Kentsel dönüşümde müteahhit yüzde kaç alır?
    Ortalama %40–50 arasında değişir; lokasyon, arsa değeri ve inşaat maliyeti belirleyicidir. Pazarlık gücü, proje ölçeği ve finansman koşulları oranı etkiler. Nihai oran sözleşme ile kesinleşir.
16. Kentsel dönüşümde müteahhit yükümlülüklerini yerine getirmezse ne yapılmalı?
    Sözleşmede belirlenen cezai şartlar devreye girer, teminatlar bozdurulabilir. Gerekirse dava veya sözleşme feshi yoluna gidilebilir. Bu nedenle performans takvimi ve yaptırımların net yazılması önemlidir.

Finansal Konular

17. Kentsel dönüşümde ev sahibi ne kadar öder?
    Kat karşılığı anlaşmalarda çoğunlukla ek ödeme yapılmaz. Ancak kendi yaptıran malikler inşaat maliyetini üstlenebilir. Ek metrekare, otopark veya özelleştirme talepleri ilave bedel doğurabilir.
18. Kentsel dönüşümde bir dairenin maliyeti ne kadar?
    Maliyet, konum, inşaat kalitesi ve yapı ruhsatı şartlarına göre değişir. Ortalama 1–3 milyon TL arası olabilir. Proje özelinde keşif ve maliyet tablosu çıkarılarak netleştirilir.
19. Kentsel dönüşümde neden evler küçülüyor?
    İmar hakkı sınırlamaları ve ortak alan gereklilikleri nedeniyle daire m²’leri düşebilmektedir. Otopark, yangın güvenliği ve asansör gibi zorunlu alanlar paydanı büyütür. Planlama bu koşullara uyum sağlamak zorundadır.
20. Kentsel dönüşümde kaç metrekareye daire veriliyor?
    Arsa payı, imar planı ve müteahhit anlaşmasına göre daire metrekareleri belirlenir. Hakediş dağılımı ve proje tasarımı metrekareyi doğrudan etkiler. Kesin metraj ve konum, sözleşme ile kayıt altına alınmalıdır.

Devlet Destekleri

21. Devlet kentsel dönüşüme ne kadar para veriyor?
    2025 itibarıyla 1.500.000 TL’ye kadar kredi ve 18 ay boyunca kira yardımı gibi destekler verilmektedir. Destek tutarları ile başvuru şartları il ve projeye göre değişebilir. Başvurular ilgili idareler ve e-Devlet kanalı üzerinden yapılır.
22. Yarısı Bizden kampanyası nedir?
    Devletin, maliklerin yaptığı inşaat maliyetinin %50’sine kadar destek sunduğu bir dönüşüm kampanyasıdır. Kampanya dönemleri, başvuru kriterleri ve kapsamı idare tarafından duyurulur. Uygun bulunan projelerde mali yük önemli ölçüde azalır.
23. Kentsel dönüşüm kredisi kaç yıl ödemesiz?
    Kredi türüne göre 12 ila 24 aya kadar ödemesiz dönem sağlanabilir. Toplam vade ve faiz oranı bankanın ürünü ve devlet desteklerine göre belirlenir. Geri ödeme planı sözleşme imzalanmadan önce yazılı olarak teyit edilmelidir.
24. Kentsel dönüşüm taşınma yardımı ev sahibi alabilir mi?
    Evet, riskli yapı tespiti sonrası taşınma yardımı hem ev sahibi hem kiracıya verilebilir. Yardım tek seferlik olup tutarı her yıl güncellenebilir. Başvuru için riskli yapı belgesi ve tahliye evrakları istenir.
25. Kentsel dönüşüm kira yardımı ev sahibi alabilir mi?
    Ev sahibi de kira yardımı alabilir. Yardım süresi ve tutarı bulunduğunuz ile göre değişir ve resmi başvuru gerekir. Başvuru, riskli yapı kararından sonra belirlenen süre içinde yapılmalıdır.

Kentsel Dönüşüm Kredisi ve Devlet Destekleri 2025 Güncellemeleri